Türkiye başta olmak üzere, dünyada en çok tüketilen içeceklerden biri olan çayın sağlığa etkisi, uzun yıllardır tartışma konusu.
Türkiye’de çay, suyun ardından en çok tüketilen içecek olup kişi başına yıllık tüketimde dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alıyor.
Özellikle Karadeniz bölgesinde yetişen siyah çay, günlük yaşamın, misafirperverliğin ve sosyal buluşmaların vazgeçilmez bir parçası.
İnce belli bardaklarda içilen Türk çayı, sadece bir içecek değil; sohbetin, samimiyetin de bir göstergesi oluyor.
Aile sofralarından iş yerlerine, çay ocaklarından misafir ağırlamaya kadar her alanda yer alan çayın kalp-damar sağlığıyla ilişkisi de uzun yıllardır araştırılıyor.
ÇAY İÇMEK KALBE İYİ Mİ GELİYOR?
İsveç merkezli Journal of Internal Medicine dergisinde yayımlanan büyük ölçekli bir araştırma, düzenli çay tüketiminin kalp ve damar hastalıkları riskiyle ilişkisini inceledi.
Çin Kadoorie Biobank verilerine dayanan çalışmada, Zichen Ye ve ekibi, 30-79 yaş aralığındaki 485 bin 934 yetişkini medyan yaklaşık 9,05 yıl boyunca takip etti.
DÜZENLİ ÇAY İÇENLER DAHA SAĞLIKLI ÇIKTI
Bu süreçte 14 bin 863 kişide kardiyovasküler hastalık, serebrovasküler hastalık, inme dahil, pulmoner kalp hastalığı veya periferik arter hastalığı gelişti.
Sonuçlara göre, haftada en az üç gün çay içenlerde, daha seyrek veya hiç içmeyenlere kıyasla damar hastalığı riski yaklaşık yüzde 11 daha düşük bulundu.
GÜNDE KAÇ BARDAK ÇAY İÇMELİ?
Risk, haftalık çay içenler arasında günde yaklaşık 6-8 bardak düzeyinde en düşük tahmin edildi.
Ancak araştırmacılar bu miktarın herkes için ideal veya önerilen tüketim olmadığını, bardak ölçüsünün standart olmadığını ve verilerin kişisel beyanlara dayandığını vurguladı.
AŞIRI SICAK ÇAY İÇENLERDE RİSK DAHA FAZLA
Siyah çay, yeşil çaya göre daha fazla damar hastalığı alt türünde tutarlı şekilde düşük riskle ilişkilendirildi.
Orta yoğunlukta demlenen çay en düşük riskle bağlantılıyken, ‘yanıcı derecede sıcak’ çay içtiğini bildirenlerde risk, düzenli içmeyenlere göre yaklaşık yüzde 16 daha yüksekti.
BÜTÜN KRİTERLER BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMELİ
Sıcaklık bilgisinin özbildirime dayalı olması nedeniyle bu bulgu dikkatle yorumlanmalıdır.
Araştırmacılar; sıklık, tür, demleme yoğunluğu ve sıcaklığın birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
UZMAN ÖNERİLERİ:
Çayı ağız ve boğazı yakacak kadar sıcak içmeyin, mümkünse şekersiz tüketin, kafein alımına dikkat edin.
Kalp sağlığında asıl belirleyici faktörler sigara kullanmamak, aktif olmak ve dengeli beslenmektir.
Tek bir içecek mucize yaratmaz; genel yaşam tarzı önemlidir.
Bu çalışma, çayın potansiyel faydalarını destekleyen kanıtlara ekleme yaparken, bireysel sağlık durumuna göre değerlendirme ve aşırı sıcak tüketimden kaçınmanın önemini hatırlatıyor.
GELENEKSEL TÜRK ÇAYI NASIL DEMLENİR?
İyi bir Türk çayı için öncelikle kaliteli, taze siyah çay yaprakları tercih edilmeli ve çaydanlık kullanılmalıdır.
– Alt demliğe yeterli miktarda su koyup kaynatın.
-Üst demliğe kişi başı yaklaşık 1-1,5 tatlı kaşığı çay yaprağı ekleyin.
-Kaynar suyu yavaşça yaprakların üzerine dökün, üst demliği alt demliğin üzerine oturtun ve demlenmeye bırakın.
-Bu yöntemde buhar sayesinde çay hem sıcak kalır hem de yavaş yavaş demlenerek aromasını ve rengini en iyi şekilde verir.
-Demleme süresi genellikle 10-15 dakika arasındadır; daha koyu ve yoğun bir çay isterseniz 20 dakikaya kadar çıkabilirsiniz.
-Servis ederken ince belli bardağa önce üst demlikten istediğiniz yoğunlukta dem koyun, ardından alt demlikten kaynar su ekleyerek kıvamını ayarlayın.
